Câu 1 (1.0 điểm): Tại sao để kích thích cây thanh long ra hoa trái vụ người ta tiến hành tăng chiếu sáng vào buổi đêm?
 |
| Ảnh của Leiliane Dutra: Hình minh hoạ |
|
Trả lời |
Điểm |
|
- Đây là ứng dụng của quang chu kỳ |
0.5 |
|
- Thanh long là cây ngày dài (ra hoa trong điều kiện ngày dài, đêm ngắn). Tuy nhiên trái vụ vào tháng 10 là thời điểm ngày ngắn – đêm dài. |
0.25 |
|
- Việc chiếu sáng vào ban đêm (thường áp dụng vào mùa đông có đêm dài - mùa trái vụ) nhằm mục đích ngắt quãng thời gian tối, tạo ra điều kiện “đêm ngắn” (hoặc “ngày dài” nhân tạo) để kích thích cây ra hoa trái vụ. |
0.25 |
Câu 2 (1.0 điểm): Phân biệt phát triển không qua biến thái và phát triển qua biến thái
|
Trả lời |
Điểm |
||
|
Đặc điểm |
Phát triển không qua biến thái |
Phát triển qua biến thái |
0 |
|
Con non mới sinh/nở |
Có hình dạng, cấu tạo gần giống con trưởng thành |
Có hình dạng, cấu tạo khác nhiều so với con trưởng thành |
0.25 |
|
Quá trình lớn lên |
Chủ yếu tăng kích thước cơ thể |
Phải trải qua biến đổi rõ rệt về hình dạng và cấu tạo |
0.25 |
|
Môi trường sống |
Thường giống con trưởng thành |
Có thể khác con trưởng thành |
0.25 |
|
Ví dụ |
Gà, thằn lằn, người |
Ếch, bướm, muỗi |
0.25 |
Câu 3 (1.0 điểm): Giải thích tại sao sâu bướm phá hoại cây cối, mùa màng rất ghê gớm, trong khi đó bướm trưởng thành thường không gây hại?
|
Trả lời |
Điểm |
|
- Bướm có kiểu sinh trưởng qua biến thái hoàn toàn, ấu trùng khác con trưởng thành: |
0.25 |
|
+ Giai đoạn sâu bướm (ấu trùng): Có kiểu miệng nhai, thức ăn chủ yếu là lá cây. Trong giai đoạn này, chúng cần ăn rất nhiều để tích lũy năng lượng và vật chất cho sự sinh trưởng nhanh chóng và tạo kén (hóa nhộng), do đó chúng tàn phá lá cây rất mạnh. |
0.25 |
|
+ Giai đoạn bướm trưởng thành: Có kiểu miệng vòi hút, thức ăn là mật hoa (không cắn phá được mô thực vật). Chức năng chính của giai đoạn này là giao phối và đẻ trứng để duy trì nòi giống, nên không gây hại cho mùa màng (thậm chí còn giúp cây thụ phấn). |
0.25 |
Câu 4 (1.0 điểm): Trình bày mối quan hệ giữa sinh trưởng và phát triển ở thực vật. Cho ví dụ Mối quan hệ:
|
Trả lời |
Điểm |
|
- Sinh trưởng và phát triển có quan hệ mật thiết với nhau, là hai mặt của quá trình sống: |
0.25 |
|
+ Sinh trưởng là điều kiện cần thiết để phát triển Ví dụ: Cây ra hoa khi đạt một kích thước nhất định |
0.25 |
|
+ Phát triển tác động làm thay đổi sự sinh trưởng Ví dụ: Cây sinh trưởng chậm lại khi chuyển sang giai đoạn ra hoa, tạo quả |
0.25 |
|
- Sinh trưởng và phát triển thường biểu hiện đan xen khó tách biệt Ví dụ: Hạt đậu nảy mầm thành cây con là phát triển, nhưng cùng khi đó lại có sự tăng về số lượng và kích thước của tế bào, cơ quan như rễ tgan lá cảu cây mầm, đây là quá trình sinh trưởng đan xen. |
0.25 |
Câu 5 (1.0 điểm): Giải thích cơ sở khoa học của việc bấm ngọn và tỉa cành
|
Trả lời |
Điểm |
|
- Bấm ngọn đối với cây cà phê, hoa cúc, mướp: Các loại cây này thu hoạch quả, hạt hoặc hoa. - Việc bấm ngọn nhằm loại bỏ mô phân sinh đỉnh (nơi sản sinh nhiều hormone Auxin), từ đó làm mất “ưu thế ngọn”. Điều này kích thích các chồi bên phát triển, giúp cây ra nhiều cành, nhiều hoa và quả hơn để tăng năng suất. |
0.5 |
|
- Tỉa cành đối với cây lấy gỗ: Đối với cây lấy gỗ (cần thân cao, to, thẳng), người ta tỉa bỏ các cành bên. Việc này giúp giảm sự tiêu hao dinh dưỡng vô ích, duy trì ưu thế ngọn để tập trung chất dinh dưỡng cho mô phân sinh đỉnh và lóng phát triển, giúp cây mọc vươn thẳng và nhanh lớn |
0.5 |
Câu 6 (1.0 điểm): Sự khác biệt giữa nòng nọc và ếch có ý nghĩa gì đối với sự phát triển của ếch?
|
Trả lời |
Điểm |
|
- Nòng nọc có mang ngoài → thích nghi với môi trường nước. - Có đuôi, dễ bơi → thích nghi với đời sống ở nước. |
0.5 |
|
- Ếch hô hấp bằng phổi và da, có bốn chi → thích nghi với đời sống trên cạn. |
0.5 |
Câu 7 (1.0 điểm): Hãy tìm thêm một số ví dụ về dấu hiệu của sự sinh trưởng và phát triển ở sinh vật.
|
Trả lời |
Điểm |
|
- Một số ví dụ về dấu hiệu của sự sinh trưởng ở sinh vật: + Ở cá chép, năm thứ nhất dài khoảng 17,3 cm, nặng 0,3 – 0,5 kg/con; năm thứ hai dài khoảng 20,6 cm, nặng 0,7 – 1 kg/con. + Cây lạc cao từ 2 cm lên 4 cm. |
0.5 |
|
- Một số ví dụ về dấu hiệu của sự sinh trưởng ở sinh vật: + Ở cá chép, năm thứ nhất dài khoảng 17,3 cm, nặng 0,3 – 0,5 kg/con; năm thứ hai dài khoảng 20,6 cm, nặng 0,7 – 1 kg/con. + Cây lạc cao từ 2 cm lên 4 cm. - Một số ví dụ về dấu hiệu của sự phát triển ở sinh vật: + Ở cây cà chua, phôi phân hóa thành lá mầm, thân mầm, rễ mầm và thành cây con. + Nòng nọc nở ra từ trứng, sau 4 – 5 tuần, chúng mọc răng, rụng mang và mọc chân. |
0.5 |
Câu 8 (1.0 điểm): Hoàn thành bảng sau:
Câu 9 (1.0 điểm): Hãy ghép tên bệnh với triệu chứng bệnh ở người sao cho phù hợp?
