I. ĐỌC HIỂU (4 điểm)
* Ngữ liệu: Văn bản kí (Ngữ liệu ngoài SGK bộ Cánh diều)
* Câu hỏi Nhận biết:
1. Xác định đối tượng/ đối tượng chính trong văn bản (sự vật, thiên nhiên, con người,…)
2. Nhận biết chi tiết, hình ảnh trong văn bản;
3. Xác định đề tài;
4. Chỉ ra câu văn thể hiện tình cảm, cảm xúc của người viết (câu văn bộc lộ tình cảm, cảm xúc, tâm trạng,…)
5. Nhận biết yếu tố tự sự, trữ tình (Tự sự: kể về sự việc, con người, sự vật,…- Trữ tình: bộc lộ tình cảm, cảm xúc, tâm trạng,…)
* Câu hỏi Thông hiểu:
1. Giải thích nghĩa của từ (Nghĩa tường minh, nghĩa hàm ẩn)
2. Tác dụng của biện pháp tu từ (Trả lời đầy đủ 4 yêu cầu như đã ôn)
3. Nhận xét cái “tôi” của tác giả (- Nêu cái “tôi” , - Nhận xét về cái “tôi” tài hoa, uyên bác và suy tư sâu sắc về cuộc đời, con người, cảnh vật,…. )
4. Hiệu quả của việc kết hợp giữa tự sự và trữ tình trong đoạn trích (- Chỉ ra tự sự?, yếu tố trữ tình?; - Hiệu quả: Giúp đoạn văn vừa chân thực, sinh động; vừa giàu cảm xúc, giàu chất thơ)
* Câu hỏi Vận dụng
|
1. Vấn đề đặt ra trong văn bản có ý nghĩa như thế nào trong bối cảnh hiện nay? (- Vấn đề đặt ra trong văn bản có ý nghĩa: quan trọng, thiết thực, là bài học, lời khuyên, lời cảnh tỉnh, kim chỉ nam... với mọi người trong cuộc sống ngày nay - Vì nó giúp mỗi người nhận thức được, rút ra được……)
2. So sánh, kết nối với VB cùng thể loại để chỉ ra điểm giống nhau; ( Chỉ ra điểm giống, điểm khác….Nhận xét chung…) |
3. Bày tỏ quan điểm và ý thức về một vấn đề đặt ra trong văn bản
( - Quan điểm: đúng/ sai, tốt /xấu, đẹp/ xấu,…
- Ý thức: phải…,cần,… nên…, đừng,… ….)
II. VIẾT (6 điểm)
Câu 1 (2 điểm): Viết đoạn nghị luận văn học (200 chữ) phân tích đoạn trích văn xuôi ở phần Đọc hiểu (phân tích nội dung nghệ thuật, hình ảnh thiên nhiên, cảm xúc, cái “tôi”,….)
Câu 2 (4 điểm): Viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) về tư tưởng đạo lí.
ĐỀ THAM KHẢO
Đề .
Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) cảm nhận về cái tôi tác giả trong văn bản nhật kí sau:
Ảnh của Berna
VĂN BẢN
24.12.71
Gấp cuốn sách vào và suy nghĩ về Paven. Những trang cuối của tiểu thuyết để lại cho mình nhiều chấn động mạnh hơn cả. Mình chú ý nhiều đến bức ảnh Paven ngồi như một ông già, nhưng sôi sục ngọn lửa sống. Lúc ấy bến bờ biến và ánh nắng đã nhạt dần…
Cái gì nấp đằng sau con người ấy? Cái gì làm nên nghị lực phi thường và dễ hiểu của Paven? Thật dễ hiểu.
Sao Paven có niềm khao khát trở về đội ngũ như thế. Cuộc sống dồn anh vào góc tường và cánh tay thần chết đã lần đến cổ anh. Nhưng anh vùng ra, vùng ra và trở về với ánh sáng mặt trời. Kiêu hãnh thay, người cộng sản Xô Viết ấy.
Dạo ấy Paven mới 24 tuổi. Ba năm của thời 20, anh đã sống say sưa, sống gấp gáp và mạnh mẽ. Cưỡi trên lưng con ngựa cụt tai trong lữ đoàn Buđionrú ,anh đã đi khắp miền đất nước. Cuộc sống của anh là một dòng mùa xuân bất tận giữa cuộc đời. Đó là cuộc sống của người Đảng viên trẻ tuổi, cuộc sống của một chiến sĩ hồng quân
Mình thèm khát được sống như thế. Sống trọn vẹn cuộc đời mình cho Đảng, cho giai cấp. Sống vững vàng trước những cơn bão táp của cách mạng và của cuộc đời riêng.
Hôm nay, lần đầu tiên trong đời mình cảm thấy hổ thẹn với mọi người, hổ thẹn với Paven, Pavơlusa thân yêu. Mình chưa phải là một đảng viên!
Buổi chiều, đang họp A, anh Lộc gọi ra sân và hỏi mình có giấy cảm tình Đảng không. Lúc đó, chỉ hơi thoáng qua một ý nghĩ còn mờ nhạt. Sao mình tới giờ vẫn chưa thấy gần gũi với Đảng của Bác Hồ? Anh Lộc bỏ đi khi mình lắc đầu. Mình như có lỗi gì đó, cái lỗi rất lớn mà bấy lâu mình không biết.
Đảng viên. Một người Đảng viên. Paven là một người chân chính, một Đảng viên chân chính. Dĩ nhiên rồi, đó phải là người con của giai cấp, suốt đời trung thành với Đảng, và cống hiến cả đời mình cho cách mạng. Mà mình, dường như vẫn còn nhỏ lắm, trẻ con lắm, chưa là người lớn đâu Mình còn cá nhân lắm, nhỏ nhen và ti tiện. So bì thiệt hơn, đòi hỏi bao nhiêu thứ. Cuộc sống của mình không bằng 1% cuộc sống của Paven.
Còn lý lịch nữa. Lý lịch phải trong sạch, mình không biết có sao không - Dù sao, đó chỉ là điểm rất nhỏ - Cái cơ bản là mình có thật sự sống và làm việc như một Đảng viên chân chính hay không?
Sao trước kia mình không hề lúc nào nghĩ đến điều đó cả? Có phải vì mình thấy Đảng quá cao siêu và mình không thể nào với tới? Có phải vì mình kém nghị lực chiến đấu; kém tinh thần vươn lên và cam chịu sống cuộc đời riêng biệt, tẻ nhạt với những rung động êm đềm? Có phải vì mình thấy trước được những trở ngại không thể nào vượt qua được mà cảm thấy phiền lòng? Cảm thấy nhụt dần hứng thú hoạt động tập thể mà tuổi nhỏ rất nhiệt tình tham gia.
Anh Thỏa hỏi nịnh trước kia có tham gia công tác Đoàn gì không? Mình lắc đầu, đoàn viên thường thôi – Dĩ nhiên có nhiều lý do, nhưng một phần do sự lười công tác.
Mình đổ đốn như vậy nữa đấy. Đổ đốn đến như thế nữa!
(Nguyễn Văn Thạc, Mãi mãi tuổi hai mươi, Nxb Thanh niên, Hà Nội, 2005, tr120)
Hướng dẫn viết
|
Cấu trúc |
Nội dung trình bày |
|
Mở đoạn |
- Nhật ký là thể loại văn xuôi phi hư cấu, ghi chép những sự việc xảy ra hằng ngày, gây ấn tượng với người viết, thể hiện cái nhìn, suy nghĩ, tư tưởng của người viết. - Cái tôi trong Nhật ký của Nguyễn Văn Thạc mang dấu ấn đậm nét. |
|
Thân đoạn |
+ Cái tôi tác giả là chàng trai trẻ giàu lí tưởng đang tham gia cuộc kháng chiến chống Mĩ giai đoạn cam go, ác liệt (1971) + Cái tôi mang những trăn trở về lẽ sống, về trách nhiệm của bản thân với Đảng, với đất nước; về khát vọng, hoài bão của bản thân: (sống như thế nào cho đúng?) + Cái tôi dằn vặt, day dứt bởi cho rằng bản thân chưa xứng đáng với lí tưởng. (so sánh mình với Paven…) - Đó là biểu hiện của một tâm hồn yêu nước, sống có trách nhiệm và có lí tưởng. |
|
- Nghệ thuật: ngôn ngữ độc thoại, tự vấn khơi gợi những suy tư trăn trở và sự đồng cảm ở độc giả; cảm xúc chân thành, mộc mạc. |
|
|
Kết đoạn |
Cái tôi bộc lộ vẻ đẹp tâm hồn Nguyễn Văn Thạc nói riêng, những người lính kiên trung trong cuộc kháng chiến bảo vệ Tổ quốc… |
Đoạn văn tham khảo
Nhật ký không chỉ là nơi ghi chép những sự kiện thường ngày mà còn là tấm gương phản chiếu tâm hồn, cái tôi của người viết. Đọc Mãi mãi tuổi hai mươi của Nguyễn Văn Thạc, ta không chỉ bắt gặp một chàng trai trẻ giữa những năm tháng chiến tranh khốc liệt, mà còn cảm nhận được một tâm hồn giàu lý tưởng, trách nhiệm của bản thân với Đảng, với đất nước. Trong đoạn trích, cái tôi của tác giả hiện lên chân thực với những băn khoăn, suy ngẫm trước hình tượng Paven – người chiến sĩ cộng sản kiên trung. Hình ảnh Paven xuất hiện trong những dòng nhật ký như một biểu tượng sống động về tinh thần cách mạng. Nguyễn Văn Thạc đặc biệt ấn tượng với “bức ảnh Paven ngồi như một ông già, nhưng sôi sục ngọn lửa sống”. Câu văn vừa đối lập vừa hòa quyện giữa ngoại hình già nua và nội tâm cháy bỏng thể hiện sự khâm phục tột cùng của tác giả trước một con người dù cận kề cái chết vẫn không ngừng khao khát cống hiến. Từ hình tượng ấy, Nguyễn Văn Thạc không chỉ ngưỡng mộ mà còn tự soi chiếu vào bản thân, đặt ra những câu hỏi day dứt: “Sao mình tới giờ vẫn chưa thấy gần gũi với Đảng của Bác Hồ?”, “Mình chưa phải là một Đảng viên!”. Những câu hỏi ngắn, mang sắc thái tự vấn cho thấy nỗi băn khoăn sâu sắc của một thanh niên đang kiếm tìm con đường lý tưởng. Không chỉ dừng lại ở đó, tác giả còn đối diện với những khuyết điểm của chính mình: “Mình còn cá nhân lắm, nhỏ nhen và ti tiện. So bì thiệt hơn, đòi hỏi bao nhiêu thứ”. Lời tự trách này không hề bi lụy mà thể hiện tinh thần cầu tiến mạnh mẽ, khao khát hoàn thiện bản thân để trở thành người chiến sĩ thực sự. Đặc biệt, cái tôi của Nguyễn Văn Thạc không chỉ trăn trở mà còn mang khát vọng sống mãnh liệt. Câu văn đầy cảm xúc “Mình thèm khát được sống như thế. Sống trọn vẹn cuộc đời mình cho Đảng, cho giai cấp” vang lên như một lời thề nguyện, một khao khát cháy bỏng muốn dấn thân, muốn hiến dâng tuổi trẻ cho đất nước. Nhưng đi cùng với khát vọng ấy là sự dày vò về lý lịch, về tinh thần trách nhiệm mà bản thân chưa thực sự đạt tới. Tác giả nhận ra mình “đổ đốn”, lười hoạt động tập thể, chưa đủ bản lĩnh để đứng vào hàng ngũ của Đảng. Những suy tư ấy không chỉ phản ánh tâm trạng riêng của Nguyễn Văn Thạc mà còn là nỗi trăn trở chung của biết bao thanh niên thời chiến – những con người luôn mong muốn sống có ý nghĩa, có lý tưởng nhưng vẫn không ngừng tự vấn về bản thân. Với giọng văn chân thành, mộc mạc, đoạn nhật ký không chỉ bộc lộ vẻ đẹp tâm hồn Nguyễn Văn Thạc mà còn cho thấy một thế hệ thanh niên sẵn sàng hy sinh tất cả vì đất nước. Cái tôi trong trang viết của anh không khép lại trong những day dứt cá nhân, mà mở ra một tinh thần lớn: tinh thần sống trọn vẹn, sống xứng đáng với những người đi trước, với lý tưởng cách mạng thiêng liêng.
Đề số 3. Viết một đoạn văn ngắn (khoảng 600 chữ) bày tỏ suy nghĩ về ý nghĩa của sự tự tin trong cuộc sống con người
Hướng dẫn viết đoạn
1. Giới thiệu vấn đề: ý nghĩa của sự tự tin trong cuộc sống con người.
2. Giải thích: Sự tự tin là hoàn toàn tin tưởng vào bản thân, nhận biết được giá trị và sự quan trọng của mình.
3. Phân tích, chứng minh, bàn luận về ý nghĩa của sự tự tin trong cuộc sống con người:
+ Tự tin giúp con người có thêm sức mạnh, nghị lực và sức sáng tạo, làm nên sự nghiệp lớn và tạo sự tin cậy đối với mọi người. Nếu không tự tin, con người sẽ trở nên yếu đuối, bé nhỏ;
+ Tin tưởng vào khả năng, ý chí và nghị lực của bản thân giúp con người vượt lên mọi thử thách và trưởng thành; chiến thắng tất cả khó khăn, chông gai bằng bản lĩnh vững vàng và phẩm chất hoàn thiện của chính mình;
+ Sự tự tin đối với mỗi cá nhân là vô cùng quan trọng vì nó chính là gốc rễ để bạn có thể đạt được thành công trong cuộc sống. Lòng tự tin và ý chí của con người giống như đôi cánh của một con chim, chỉ khi rèn luyện bạn mới có thể bay thật cao, thật nhanh.
+ Thiếu lòng tự tin con người sẽ trở nên hèn nhát, yếu ớt và đánh mất nhiều cơ hội trong cuộc sống.
(Dẫn chứng tiêu biểu)
4. Phản đề
5. Bài học nhận thức và hành động:
- Sự tự tin là thành quả sau một quá trình rèn luyện, chứ không phải là điều “một sớm, một chiều” mà có. Mỗi khi thất bại hay gặp khó khăn, chúng ta càng không thể để quên mất đi sự tự tin vốn có của mình.
- Hãy mạnh dạn tiến lên phía trước vì quả thật giờ đây chúng ta đã tích lũy được cho mình vô số trải nghiệm quý giá và am hiểu thêm những kiến thức từ chính những thất bại ban đầu.
Đoạn viết tham khảo
Nhà văn Ralph Waldo Emerson từng nói: “Tự tin vào chính mình là điều kiện đầu tiên để làm nên những điều vĩ đại.” Thật vậy, trong cuộc sống, tự tin là yếu tố quan trọng giúp con người vững bước trên con đường chinh phục ước mơ. Tự tin là sự tin tưởng vào bản thân, nhận thức được giá trị của mình và dám thể hiện năng lực trong mọi hoàn cảnh. Người có lòng tự tin luôn mạnh mẽ, chủ động và sẵn sàng đối mặt với thử thách. Nhờ đó, họ có thể phát huy tối đa khả năng sáng tạo, làm nên sự nghiệp lớn và tạo dựng niềm tin với mọi người. Tự tin giúp con người vượt qua khó khăn, thử thách, dám dấn thân vào những điều mới mẻ và khám phá tiềm năng của bản thân. Không những vậy, sự tự tin còn là chìa khóa giúp ta tạo dựng các mối quan hệ tốt đẹp, bởi những người tự tin thường truyền năng lượng tích cực và dễ dàng thuyết phục người khác tin tưởng vào họ. Ngược lại, thiếu tự tin khiến con người trở nên hèn nhát, sợ hãi, bỏ lỡ nhiều cơ hội quý giá trong cuộc sống. Lịch sử đã chứng minh rằng những con người vĩ đại như Thomas Edison hay Walt Disney đều từng gặp thất bại, nhưng chính lòng tự tin đã giúp họ kiên trì theo đuổi đam mê và đạt được thành công. Tuy nhiên, tự tin không phải bẩm sinh mà là kết quả của quá trình rèn luyện, tích lũy kiến thức và kinh nghiệm. Vì vậy, mỗi chúng ta cần không ngừng học hỏi, trau dồi bản lĩnh để xây dựng sự tự tin vững chắc. Chỉ khi dám tin vào chính mình, ta mới có thể mạnh mẽ tiến lên và đạt được những điều lớn lao trong cuộc sống.
Đề số 4. Hãy viết một đoạn văn (khoảng 600 chữ) trình bày suy nghĩ về ý nghĩa của việc kiểm soát áp lực trong cuộc sống.
Hướng dẫn
1. Giới thiệu vấn đề: ý nghĩa của việc kiểm soát áp lực trong cuộc sống.
2. Giải thích: - Áp lực trong cuộc sống: là những khó khăn, trở ngại, rắc rối;
- Kiểm soát áp lực: là cách nhìn nhận và điều chỉnh áp lực theo chiều hướng có lợi cho bản thân hay là cách để biến áp lực thành động lực sống.
3. Phân tích, chứng minh, bàn luận về ý nghĩa của việc kiểm soát áp lực trong cuộc sống.
- Người biết kiểm soát áp lực luôn cảm thấy chủ động, tự tin, yêu quý, say mê công việc, dễ thích ứng với cuộc sống nhiều biến động.
- Kiểm soát được áp lực giúp mỗi người giải phóng được bản thân, tinh thần trở nên thoải mái, an nhiên, phát huy tối đa được năng lực vốn có và dễ dàng có được thành công.
- Kiểm soát áp lực giúp mỗi người có cuộc sống cân bằng, vui tươi, lạc quan; từ đó biết cách cống hiến và tận hưởng cuộc sống phù hợp, nâng cao chất lượng cuộc sống.
- Nhiều cá nhân biết kiểm soát áp lực sẽ tạo nên một cộng đồng xã hội nhân ái, chan hòa, hạnh phúc.
- Việc mất kiểm soát áp lực là một việc làm rất nguy hiểm. Nó rất gần với việc đánh mất bản thân và những giá trị sống tốt đẹp.
(Dẫn chứng tiêu biểu)
4. Phản đề
5. Bài học nhận thức , hành động – Thông điệp
- Cần phải học cách ứng phó với áp lực một cách hợp lí, hài hòa, để áp lực biến thành động lực trong cuộc sống.
- Hãy học cách kiểm soát áp lực để bạn luôn thấy mình hạnh phúc!
Đoạn văn tham khảo
Ai trong chúng ta chưa từng đối mặt với áp lực? Phải chăng áp lực luôn là gánh nặng khiến con người mệt mỏi, chán nản và muốn buông xuôi? Thực tế, áp lực không hoàn toàn tiêu cực, mà chính cách chúng ta kiểm soát nó mới quyết định tất cả. Nếu biết đối diện và điều chỉnh áp lực hợp lý, con người không chỉ vượt qua khó khăn mà còn biến nó thành động lực để phát triển bản thân. Người kiểm soát được áp lực luôn chủ động, tự tin, làm việc hiệu quả và dễ dàng thích ứng với những biến động của cuộc sống. Ngược lại, nếu để áp lực đè nặng, con người dễ rơi vào trạng thái mất cân bằng, căng thẳng, thậm chí đánh mất chính mình. "Áp lực tạo kim cương." Những thử thách trong cuộc sống không phải để đánh bại con người mà là cơ hội để tôi luyện bản lĩnh. Khi biết kiểm soát áp lực, chúng ta sẽ rèn giũa được sự kiên trì, ý chí mạnh mẽ và tư duy linh hoạt để xử lý mọi tình huống. Nhìn vào thế giới thể thao, ta thấy Cristiano Ronaldo là một minh chứng điển hình. Anh từng chịu áp lực khổng lồ khi thi đấu tại các giải đấu lớn, nhưng thay vì gục ngã, anh đã biến áp lực đó thành động lực để rèn luyện, khẳng định tài năng và trở thành một huyền thoại bóng đá. Tương tự, thiên tài vật lý Albert Einstein từng bị xem là kém cỏi khi còn nhỏ, nhưng ông đã không để những lời chê bai làm mình nhụt chí mà dùng chúng làm động lực để không ngừng nghiên cứu, sáng tạo ra những phát minh vĩ đại. Không chỉ trong khoa học hay thể thao, ngay cả trong cuộc sống đời thường, những người biết kiểm soát áp lực luôn có tinh thần lạc quan, cân bằng giữa công việc và cuộc sống, từ đó đạt được thành công bền vững. Ngược lại, mất kiểm soát trước áp lực có thể dẫn đến những hậu quả tiêu cực như căng thẳng, trầm cảm hay thậm chí đánh mất chính mình. Áp lực trong học tập, công việc hay các mối quan hệ nếu không được điều tiết hợp lý có thể khiến con người gục ngã, đi vào con đường sai lầm. Đã có không ít trường hợp học sinh, sinh viên vì không chịu nổi áp lực điểm số mà tìm đến những hành động tiêu cực đáng tiếc. Vì vậy, thay vì sợ hãi hay trốn tránh áp lực, mỗi chúng ta cần học cách đối mặt với nó một cách thông minh. Hãy biến áp lực thành động lực để rèn luyện bản thân, giữ tinh thần lạc quan và xây dựng một cuộc sống hạnh phúc, vững vàng trước mọi thử thách.
Đề số 5. Viết một đoạn văn ngắn (khoảng 600 từ) bày tỏ suy nghĩ về sức mạnh của tính kỷ luật trong cuộc sống con người.
Hướng dẫn viết đoạn
1. Giới thiệu vấn đề: sức mạnh của tính kỷ luật trong cuộc sống con người.
2. Giải thích: - Tính kỉ luật là: sự tuân thủ các nguyên tắc trong công việc và cuộc sống một cách nghiêm khắc nhằm đạt được mục tiêu đã đề ra trong công việc và thành công trong cuộc sống.
3. Phân tích, chứng minh, bàn luận về sức mạnh của tính kỷ luật trong cuộc sống con người.
+ Giúp con người xác định rõ mục tiêu cần hướng đến, vạch rõ kế hoạch và tập trung được mọi nguồn sức mạnh để hoàn thành công việc một cách xuất sắc nhất.
+ Giúp con người rèn luyện được tinh thần kiên trì, không bỏ cuộc, vượt qua mọi khó khăn để với tới được sự thành công.
+ Tính kỉ luật có sức mạnh lan truyền nghị lực cho người khác, khơi bùng được tình yêu và niềm hăng say lao động trong tập thể và cộng đồng.
+ Sống kỉ luật sẽ được mọi người tôn trọng, tin tưởng, có thể nắm bắt được những cơ hội tốt trong cuộc sống.
+ Nếu không có tính kỉ luật, con người dễ rơi vào lối sống buông thả, sống không mục đích và dễ thất bại . (Dẫn chứng tiêu biểu)
4. Phản đề
5. Bài học nhận thức , hành động – Thông điệp
- Cần rèn luyện ý chí, tự giác và quyết tâm trong cuộc sống.
- Sống kỉ luật để hướng đến một tương lai tốt đẹp.
Đoạn văn tham khảo
Trong một công ty lớn, có một nhân viên trẻ đầy tài năng nhưng lại thiếu kỷ luật. Anh thường xuyên đi làm muộn, không tuân thủ tiến độ công việc và phớt lờ các quy định chung. Dù có năng lực, nhưng chính sự thiếu kỷ luật đã khiến anh dần mất đi sự tin tưởng của đồng nghiệp và cấp trên. Cuối cùng, khi đứng trước một cơ hội thăng tiến quan trọng, anh đã bị loại vì không đủ trách nhiệm và sự nghiêm túc cần thiết. Câu chuyện này cho thấy, tài năng có thể mở ra cơ hội, nhưng chính kỷ luật mới giúp con người nắm bắt và duy trì thành công. Một người có tính kỷ luật luôn biết xác định phương hướng đúng đắn, vạch ra kế hoạch rõ ràng và tập trung sức lực để đạt được kết quả tốt nhất. Nhờ đó, họ rèn luyện được sự kiên trì, bền bỉ, không dễ dàng từ bỏ dù gặp phải khó khăn, thử thách. Nhìn vào tấm gương của những vận động viên hàng đầu như Michael Jordan hay Cristiano Ronaldo, ta thấy rằng chính tính kỷ luật nghiêm khắc trong tập luyện đã giúp họ vươn đến đỉnh cao trong sự nghiệp. Không chỉ có lợi cho cá nhân, kỷ luật còn lan tỏa sức mạnh đến cộng đồng, thúc đẩy tinh thần làm việc tập thể, tạo nên một xã hội phát triển bền vững. Ngược lại, thiếu kỷ luật, con người dễ rơi vào lối sống buông thả, thiếu trách nhiệm và đánh mất cơ hội vươn lên. Vì vậy, mỗi chúng ta cần rèn luyện tính kỷ luật ngay từ những việc nhỏ nhất, để từ đó xây dựng một tương lai thành công và tốt đẹp hơn.
Đề số 1. Viết đoạn văn (600 chữ) trình bày suy nghĩ về tác hại của lối sống ích kỉ đối với sự phát triển của con người
Hướng dẫn trả lời
Câu chủ đề: Giới thiệu vấn đề, khẳng định tác hại của lối sống ích kỉ đối với sự phát triển của con người
(Lối sống ích kỉ có tác hại vô cùng to lớn đối với sự phát triển của con người)
Giải thích vấn đề: lối sống ích kỉ ?
(“ích kỉ” là lối sống thực dụng, vụ lợi, đặt quyền lợi , địa vị của bản thân lên trên hết, mà không coi trọng lợi ích của tập thể hay quyền lợi của người khác. .)
. Phân tích, chứng minh, bàn luận về tác hại của lối sống ích kỉ đối với sự phát triển của con người
+ Làm tha hóa con người, khơi dậy những ham muốn bản năng, cơ hội, chạy theo hưởng lạc, những lợi ích trực tiếp trước mắt, xa rời những mục tiêu phấn đấu.
+ Trong đời sống, họ vô trách nhiệm, bàng quan, vô cảm, không đấu tranh chống cái sai và cũng không ủng hộ cái đúng, cái tốt.
+ Người sống ích kỉ sẽ bị những người xung quanh xa lánh, ghét bỏ…
+ Làm cho xã hội thiếu tình yêu thương, sự sẻ chia và các tệ nạn trộm cắp, tham ô tham nhũng hoành hành
ž Dẫn chứng: Người ích kỉ luôn tìm cách bòn rút của công về túi mình, kẻ chỉ nghĩ đến quyền lợi của mình không bao giờ muốn cống hiến,…)
Phản đề
Bài học nhận thức và thông điệp
Bởi vậy chúng ta cần lên án, đấu tranh, bài trừ lối sống cích kỉ, nêu cao trách nhiệm với cộng đồng, quan tâm, sẻ chia cùng mọi người để cuộc sống ý nghĩa hơn, xã hội ngày càng tốt đẹp hơn)
Đoạn văn tham khảo
Ai đó từng nói rằng: “khi thói ích kỉ trở thành lối sống của con người thì tình yêu thương và sự sẻ chia sẻ chỉ còn là những giá trị lạc lõng”. Quả thực, lối sống ích kỉ có tác hại vô cùng ghê gớm đối với sự phát triển của con người. “Ich kỉ” là lối sống thực dụng, vụ lợi, đặt quyền lợi , địa vị của bản thân lên trên hết, mà không coi trọng lợi ích của tập thể hay quyền lợi của người khác. Người nhiễm thói ích kỉ thường không quan tâm người khác, trở nên tham lam, và thủ đoạn. Không khó để nhận ra kẻ sống ích kỉ bởi từng lời nói, cử chỉ, hành động của họ đều vì lợi ích của bản thân mình. Điều đó khiến tâm hồn họ khô héo, tàn lụi, và bị mọi người xa lánh, ghẻ lạnh, thâm chí, họ dễ rơi vào vòng lao lí. Thật đáng sợ khi quyền lực rơi vào tay kẻ ích kỉ, bởi điều duy nhất họ hướng đến là vơ vét công quỹ cho đầy túi tham của họ, kinh tế đất nước sẽ suy kiện bởi những sâu mọt ấy. Những vụ tham nhũng hàng nghìn tỉ đồng của nhà nước cũng xuất phát từ căn bệnh nguy hiểm này. Không chỉ ảnh hưởng đến kinh tế của đất nước, khi lối sống ích kỉ trở nên phổ biến trong đời sống thì những giá trị đạo đức truyền thống sẽ mai một. Con người sẽ không còn quan tâm, sẻ chia, giúp đỡ, sẽ không còn những tấm gương cống hiến vì cộng đồng và hẳn xã hội sẽ không có tình người nữa. Bởi vậy hơn bao giờ hết, mỗi chúng ta hãy đấu tranh loại bỏ lối sống này ra khỏi bản thân và xã hội, hãy tôn vinh những con người biết cống hiến, hi sinh vì cộng đồng để nhân lên những điều tốt đẹp!
 |
| Ảnh của Sedanur Kunuk: Hình minh hoạ |
Đề số 3. Viết đoạn văn (600 chữ) trình bày suy nghĩ về sự ảnh hưởng của tính đố kị đến cuộc sống của con người.
Hướng dẫn trả lời
Giới thiệu vấn đề, khẳng định sự ảnh hưởng của tính đố kị đến cuộc sống của con người.
(Tính đố kị có ảnh hưởng sâu sắc tới cuộc sống của con người.)
Giải thích vấn đề: tính đố kị.
Đố kỵ” là một thói xấu phổ biến trong xã hội. Đó là cảm giác ghen ghét, hậm hực, uất ức trước sự thành công, trước sự uy việt hoặc trước uy tín của người khác.
Phân tích, chứng minh, bàn luận về sự ảnh hưởng của tính đố kị đến cuộc sống của con người.
+ Bản thân sẽ luôn rơi vào tâm trạng tiêu cực: hậm hực, tức tối, ghen ghét, căm thù…
+ Nảy sinh những suy nghĩ, hành động tiêu cực: tự ti về bản thân mình, nói xấu, dối trá, đặt điều hạ bệ, hãm hại người khác.
+ Bị mọi người xa lánh, ghét bỏ, bị cô lập, đơn độc, không hạnh phúc, không thành công.
+ Kìm hãm sự phát triển của người tài, làm xh chậm phát triển lại.
+ Dẫn chứng: những vụ phanh phui, bóc phốt trên mạng xã hội, những vụ đánh giết lẫn nhau vì hơn thua…
Phản đề
Bài học nhận thức và thông điệp
- Bởi vậy chúng ta cần lên án, đấu tranh, bài trừ thói đố kị nêu cao lối sống tương trợ, giúp đỡ lẫn nhau, sẻ chia cùng mọi người để cuộc sống ý nghĩa hơn, xã hội ngày càng tốt đẹp hơn)
Đoạn viết tham khảo
Mỗi chúng ta không phải đều được tạo nên từ những phần tươi đẹp, có những góc tối u ám mà mỗi người luôn cố gắng khắc phục. Và có lẽ, hai chữ “đố kỵ” là điều mà không ai mong muốn nhưng nó lại luôn hiện hữu mạnh mẽ trong ta. “Đố kỵ” là một thói xấu phổ biến trong xã hội. Đó là cảm giác ghen ghét, hậm hực, uất ức trước sự thành công, trước sự uy việt hoặc trước uy tín của người khác. Đố kỵ gây ra vô vàn những hậu quả. Đối với cá nhân, nó làm thui chột những tình cảm tốt đẹp, nhiều mối quan hệ thiêng liêng, làm cho con người trở nên nhạt nhẽo, tầm thường, thậm chí độc ác, ích kỉ. Người có thói đố kị sẽ khó có thể thành công, bởi tính đố kị làm lu mờ những phẩm chất tốt đẹp, khiến con người trở nên xấu xí, đáng chê trách. Họ thường có những hành động xấu như bôi nhọ, tìm cách dìm dập, hạ bệ đối phương, điều đó khiến cho con người và tập thể rơi vào một vòng tranh đấu mà không thể tập trung phát triển. Những người đố kị thường bị thành tích và lợi ích làm mờ mắt dẫn đến những hành động không sáng suốt, không thể nhìn xa trông rộng mà chỉ quanh co trong một lối mòn. “Đừng để cho con rắn ghen tị luồn vào trong tim. Đó là một con rắn độc. Nó gặm mòn khối óc và làm đồi bại trái tim” (Ét-môn-đô A-mi-xi). Thay vì ghen ghét, hãy coi thành công của người khác là tấm gương để chúng ta học tập, noi theo, phấn đấu. Cuộc sống sẽ rạng rỡ, tươi đẹp hơn nếu không còn sự hiện hữu của “đố kỵ”.
Đề số 4. Hãy viết đoạn văn (khoảng 600 chữ) trình bày tầm quan trọng của việc giáo dục đạo đức cách mạng cho thanh niên trong bối cảnh hiện nay.
Hướng dẫn viết đoạn
Câu chủ đề: Việc giáo dục đạo đức cách mạng cho thanh niên trong bối cảnh hiện nay có tầm quan trọng lớn lao.
Giải thích:
Đạo đức cách mạng là hệ thống các giá trị và phẩm chất đạo đức mà các cá nhân trong phong trào cách mạng cần tuân thủ, bao gồm sự trung thực, trách nhiệm và cam kết với lý tưởng cách mạng để xây dựng và phát triển xã hội theo hướng cách mạng.
Phân tích, chứng minh, bàn luận về tầm quan trọng của thanh niên:
+ Thanh niên là lực lượng quan trọng, tương lai của đất nước.
+ Giáo dục đạo đức cách mạng cho thanh niên trong bối cảnh hiện nay là rất cần thiết.
+ Đạo đức cách mạng giúp thanh niên có lòng yêu nước và tinh thần trách nhiệm.
+ Đạo đức cách mạng giúp thanh niên có ý thức cộng đồng và đoàn kết:
+ Đạo đức cách mạng giúp thanh niên tránh xa các tệ nạn xã hội.
(Lấy 1 – 2 dẫn chứng làm rõ tầm quan trọng của việc giáo dục đạo đức cách mạng cho thế hệ trẻ ngày nay.)
Bàn luận phản đề:
Nếu thanh niên không được giáo dục đạo đức cách mạng trong bối cảnh phức tạp hiện nay, có thể sẽ có một số hậu quả như: kìm hãm sự phát triển xã hội, có những hành vi không đúng đắn…
=> Giáo dục đạo đức cách mạng là nền tảng cho sự phát triển toàn diện của thanh niên.
Bài học nhận thức và hành động:
+ Các cơ quan, tổ chức cần chú trọng giáo dục đạo đức cách mạng cho thanh niên để xây dựng một thế hệ trẻ có trách nhiệm và ý thức cộng đồng cao.
