* Quá trình hoạt động
Ông Nguyễn Gia Tú (1907 - 2007) là một nhà cách mạng ưu tú, quê tại xã Hàm Đức, huyện Hàm Thuận Bắc, Bình Thuận. Ông là một trong những Đảng viên đầu tiên và là hạt nhân đoàn kết của Đảng bộ tỉnh Bình Thuận.
1. Giai đoạn Tiền khởi nghĩa (1930 - 1945)
* Trước 1931: Tham gia cách mạng sớm, là Tổ trưởng Nông hội đỏ đầu tiên ở Bình Thuận.
* Tháng 5/1931: Được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương. Ông thành lập đội tự vệ đầu tiên để bảo vệ các cuộc họp và đấu tranh (đây được xem là tổ chức vũ trang đầu tiên tại Bình Thuận).
* Cuối 1931 - 2/1934: Bị thực dân Pháp bắt và kết án 3 năm tù.
* 1934 - 1941: Mãn hạn tù nhưng bị quản thúc. Ông vẫn bí mật liên lạc, khôi phục phong trào và lãnh đạo các cuộc đấu tranh dân sinh, dân chủ (tiêu biểu là cuộc bãi thị chợ Phan Thiết tháng 4/1937).
* Cuối 1941 - 4/1945: Bị bắt lần thứ hai, bị lưu đày tại trại tập trung Ly Hy (Thừa Thiên).
* Tháng 8/1945: Trở về địa phương, lập các tổ Việt Minh. Trực tiếp lãnh đạo nhân dân Tánh Linh giành chính quyền trong Cách mạng Tháng Tám.
2. Giai đoạn Kháng chiến chống Pháp (1945 - 1954)
* 1945 - 1946: Chủ tịch UBND Cách mạng Lâm thời huyện Hàm Thuận.
* Tháng 4/1947: Trở thành Tỉnh ủy viên.
* Từ tháng 8/1952: Giữ chức Phó Bí thư Tỉnh ủy Bình Thuận, góp phần lãnh đạo cuộc kháng chiến đến thắng lợi năm 1954.
3. Giai đoạn Kháng chiến chống Mỹ (1954 - 1975)
* 1954 - 1970: Đảm nhận cương vị Phó Bí thư, sau đó là Bí thư Tỉnh ủy. Ông bám sát phong trào, xây dựng lực lượng cách mạng ngay tại địa phương.
* 1970 - 1975: Công tác tại Khu ủy Khu VI và Trung ương Cục miền Nam
4. Giai đoạn sau 1975
* Sau 1975: Tiếp tục cống hiến đến năm 74 tuổi mới nghỉ hưu. Ông giữ vai trò Trưởng Ban Nghiên cứu Lịch sử Đảng tỉnh Thuận Hải.
Đánh giá chung: Ông được nhận xét là người chiến sĩ cộng sản kiên trung, có tính nguyên tắc cao nhưng sống giản dị, thanh bạch và chân thành với đồng chí, đồng bào.
* Cảm nghĩ của em (tham khảo)
Cuộc đời hoạt động cách mạng của ông Nguyễn Gia Tú khiến em vô cùng kính trọng và cảm phục. Dù xuất thân từ một vùng quê nghèo của Bình Thuận cũ, ông đã sớm giác ngộ cách mạng, dũng cảm đứng lên đấu tranh ngay từ những ngày phong trào còn non trẻ. Em cảm nhận được ở ông hình ảnh của một người cộng sản mẫu mực: giản dị, kiên định, đặt lợi ích của nhân dân lên trên hết, suốt đời cống hiến cho cách mạng mà không đòi hỏi cho riêng mình. Dù ở bất cứ giai đoạn nào—từ Tiền khởi nghĩa, Kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ đến thời kỳ xây dựng quê hương sau 1975—ông đều giữ trọn tinh thần trách nhiệm, sự tận tâm và khí chất của một người lãnh đạo liêm khiết.
Tinh thần ấy giúp em hiểu rằng độc lập, tự do hôm nay là thành quả của biết bao thế hệ đã hy sinh, chịu đựng gian khổ mà không một lời than vãn. Nó nhắc em phải sống có lý tưởng, biết trân trọng lịch sử, biết phấn đấu cho cộng đồng và cho quê hương, dù trong hoàn cảnh nào cũng phải giữ vững niềm tin và ý chí như ông từng làm.
