SINH 10 CÁNH DIỀU BÀI 12. THÔNG TIN GIỮA CÁC TẾ BÀO - CHỦ ĐỀ 7: THÔNG TIN GIỮA CÁC TẾ BÀO, CHU KỲ TẾ BÀO VÀ PHÂN BÀO

I. Khái niệm về thông tin giữa các tế bào

1. Khái niệm thông tin giữa các tế bào:

- Thông tin giữa các tế bào là quá trình tế bào tiếp nhận, xử lý và trả lời các tín hiệu được tạo ra từ các tế bào khác

- Ý nghĩa:

+ Ở sinh vật đơn bào: đảm bảo sự tồn tại, sinh trưởng, phát triển, sinh sản.

+ Ở sinh vật đa bào: thông tin giữa các tế bào tạo cơ chế điều chỉnh, phối hợp hoạt động, đảm bảo tính thống nhất trong cơ thể.

• Truyền tin cận tiết: diễn ra trong phạm vi gần (truyền tin cho các tế bào liền kề); các phân tử tín hiệu được tiết vào khoang gian bào và truyền đến các tế bào đích xung quanh.
• Truyền tin nội tiết: diễn ra trong phạm vi xa (truyền tin cho các tế bào ở xa); các phân tử tín hiệu được tiết vào mạch máu truyền đến tế bào đích ở xa (các hormon).

II. Quá trình truyền thông tin giữa các tế bào

* Các yếu tố tham gia:

- Tế bào tiết tiết ra các phân tử tín hiệu

- Tế bào đích tiếp nhận các phân tử tín hiệu thông qua thụ thể gắn trên màng tế bào.

- Các phân tử tín hiệu: các tế bào thông tin với nhau chủ yếu bằng các tín hiệu hóa học.

* Các giai đoạn: Gồm 3 giai đoạn:

(1) Tiếp nhận → phân tử tín hiệu liên kết với thụ thể đặc hiệu ở tế bào đích làm hoạt hóa thụ thể

(2) Truyền tin nội bào → tín hiệu được truyền từ thụ thể đến các phân tử đích trong tế bào

(3) Đáp ứng → tăng cường hay giảm bớt phiên mã/dịch mã hoặc điều khiển hoạt động của tế bào

 

CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM

Câu 1: Thông tin giữa các tế bào là sự truyền tín hiệu

A. từ tế bào này sang tế bào khác thông qua phân tử tín hiệu để tạo ra các đáp ứng nhất định.

B. trong nội bộ tế bào thông qua các chuỗi phản ứng sinh hóa để tạo ra các đáp ứng nhất định.

C. từ não bộ đến các cơ quan trong cơ thể để đáp ứng các kích thích từ môi trường.

D. từ các tuyến nội tiết đến các cơ quan trong cơ thể để đáp ứng các kích thích từ môi trường.

Câu 2: Phương thức truyền thông tin giữa các tế bào phụ thuộc vào

A. kích thước của tế bào đích.                                   B. khoảng cách giữa các tế bào.

C. hình dạng của tế bào đích.                                    D. kích thước của các phân tử tín hiệu.

Câu 3: Quá trình truyền tin giữa các tế bào diễn ra theo trình tự nào sau đây? 

I. Giai đoạn truyền tin.           II. Giai đoạn đáp ứng.             III. Giai đoạn tiếp nhận.

A. I → II → III.                                                         B. I → III → II.         

C. III → I → II.                                                         D. III → II → I.

Câu 4: Sự kiện nào sau đây khởi đầu cho quá trình truyền tin giữa các tế bào?

A. Thay đổi hình dạng của thụ thể.

B. Hoạt hóa đáp ứng đặc hiệu ở tế bào đích.

C. Tế bào đích phát hiện ra phân tử tín hiệu bên ngoài.

D. Chuỗi phản ứng sinh hóa trong tế bào diễn ra.

Câu 5: Mỗi tế bào chỉ đáp ứng với một hoặc một số tín hiệu nhất định vì thụ thể của tế bào chỉ có khả năng

A. liên kết với một hoặc một số tín hiệu nhất định.  B. làm biến đổi một hoặc một số tín hiệu nhất định.

C. phân hủy một hoặc một số tín hiệu nhất định.      D. tổng hợp một hoặc một số tín hiệu nhất định.