Toán 12: Lý thuyết - Đường tiệm cận của đồ thị hàm số

Web Publisher User

Khái niệm đường tiệm cận của đồ thị hàm số

Ta có: Cho đường thẳng y = f(x) có đồ thị C:



Đường tiệm cận đứng

Đồ thị C có đường tiệm cận đứng là x = a nếu như f(x) thỏa mãn được 1 trong 4 điều kiện sau:

limxa+f(x)=+limxa+f(x)=limxaf(x)=+limxaf(x)=

Đường tiệm cận ngang

Đường thẳng y = b sẽ là tiệm cận ngang của đồ thị (C) nếu thỏa mãn ít nhất một trong các điều kiện sau:

limx+f(x)=blimxf(x)=b

Lưu ý: Đối với hàm số đa thức thì không có đường tiệm cận ngang và đường tiệm cận đứng. Do đó, đối với các bài toán dạng này các em không cần thực hiện tìm các đường tiệm cận này.

Đường tiệm cận xiên

Đường thẳng y = ax + b (a ≠ 0) được gọi là đường tiệm xiên của đồ thị (C) nếu như đường thẳng này thỏa mãn được ít nhất một trong 2 điều kiện dưới đây:

[limx+[f(x)(ax+b)]=0limx[f(x)(ax+b)]=0

Trong đó:

{a=limx+f(x)xb=limx+[f(x)ax] hoặc {a=limxf(x)xb=limx[f(x)ax]

Cách tìm đường tiệm cận và các dạng bài tập

Đối với mỗi dạng hàm số khác nhau sẽ có những phương pháp giải tìm đường tiệm cận riêng. Dưới đây là hướng dẫn cách để tìm đường tiệm cận chi tiết và dễ hiểu nhất mà các em có thể áp dụng đối với 3 dạng toán: Tìm đường tiệm cận của hàm số phân thức bậc nhất, hàm số phân thức hữu tỉ và hàm số căn thức:

Dạng 1: Tìm đường tiệm cận của hàm số phân thức bậc nhất

Phương pháp giải 

Cho hàm số phân thức bậc nhất:

y=ax+bcx+d
Để haˋm soˆˊ treˆn toˆˋn tại caˊc đường tiệm cận thıˋ haˋm soˆˊ phải thỏa ma˜n đieˆˋu kiện: c0 vaˋ ad – bc0Khi đoˊ ta se˜ được caˊc đường tiệm cận đứng x=dc vaˋ đường tiệm cận ngang y=ac.

Ví dụ: Xác định đường tiệm cận đứng và tiệm cận ngang của hàm số:

y=2x1x+2

Giải:

TXĐ: D=R{2}Ta coˊlimxy=limx2x1x+2=2limx+y=limx+2x1x+2=2Vậy haˋm soˆˊ treˆn coˊ đường tiệm cận ngang laˋ y=2.Ta coˊlimx(2)y=limx(2)2x1x+2=limx(2)+y=limx(2)+2x1x+2=+Vậy haˋm soˆˊ treˆn coˊ đường tiệm cận đứng laˋ x=2.

Kết luận: Đồ thị hàm số hàm số đã cho có đường tiệm cận ngang là y = 2 và đường tiệm cận đứng là x = -2.

Dạng 2: Tìm đường tiệm cận của hàm số phân thức hữu tỉ

Phương pháp giải

Tıˋm đường tiệm cận của đoˆˋ thị haˋm soˆˊ y=Af(x) với A laˋ soˆˊ thực khaˊc 0 vaˋ f(x) laˋ đa thức bậc n(n> 0).Đoˆˋ thị haˋm soˆˊ y=Af(x) luoˆn coˊ một tiệm cận ngang y = 0.Tiệm cận đứng của haˋm soˆˊ y=Af(x)laˋ x=x0 neˆˊu như thỏa ma˜n đieˆˋu kiện x0 laˋ nghiệm củađa thức f(x) hay f(x)=0.Tiệm cận của y=f(x)g(x)

TH2:

Tıˋm đường tiệm cận của đoˆˋ thị haˋm soˆˊ y=f(x)g(x),trong đoˊ f(x) vaˋ g(x) laˋ caˊc đa thức bậc khaˊc 0.Haˋm soˆˊ y=f(x)g(x)coˊ tiệm cận ngang neˆˊu như thỏa ma˜n đieˆˋu kiện bậc đa thức f(x) nhỏ hơn bậc của đa thức g(x).Để đường thẳng x=x0 trở thaˋnh tiệm cận đứng của đoˆˋ thị haˋm soˆˊ y=f(x)g(x) thıˋ x0 phải laˋ  nghiệm của g(x) nhưng khoˆng phải của f(x) hoặc đoˆˋng thời x0 laˋ nghiệmbội n của g(x) vaˋ nghiệm bội m của f(x) (m<n).

Ví dụ: Tìm tiệm cận ngang và tiệm cận đứng của hàm số

y=x2x+1x1

Giải:



TXĐ: D=R{1}Ta coˊlimx+y=limx+x2x+1x1=+limxy=limxx2x+1x1=Vậy haˋm soˆˊ treˆn khoˆng coˊ đường tiệm cận ngang.Ta coˊlimx1+y=limx1+x2x+1x1=+limx1y=limx1x2x+1x1=Vậy haˋm soˆˊ treˆn coˊ đường tiệm cận đứng laˋ x=1

Kết luận: Đồ thị hàm số có đường tiệm cận đứng là x = 1.

Dạng 3: Tìm đường tiệm cận của hàm số căn thức

Phương pháp giải:

Cho hàm số y = f(x) với f(x) là hàm số chứa căn.

Tìm tập xác định D của f(x)

Để hàm số y = f(x) có tồn tại tiệm cận ngang thì:

Trong tập xaˊc định D của haˋm soˆˊ phải chứa ıˊt nhaˆˊt một trong hai kıˊ hiệu -∞ hoặc +∞ Một trong 2 giới hạn limxy hoặc limx+y hữu hạn.

Ví dụ 1: Xác định tiệm cận ngang và tiệm cận đứng của hàm số

y=x2+1x

Giải: 

TXĐ: D=R{0}Ta coˊlimx+y=limx+x2+1x=1limxy=limxx2+1x=1Vậy đường thẳng y=1 laˋ tiệm cận ngang của đoˆˋ thị haˋm soˆˊ.Ta coˊlimx0+y=limx0+x2+1x=+limx0y=limx0x2+1x=Vậy haˋm soˆˊ treˆn coˊ đường tiệm cận đứng laˋ x=0

Ví dụ 2: Xac định tiệm cận ngang và tiệm cận đứng của hàm số

y=1+1x2

Giải: 

Ta có:

y=1+1x2{1x1y1x2+(y1)2=1

Vậy đồ thị hàm số là nửa đường tròn bán kính R = 1, tâm I(0;1) nên đồ thị không có đường tiệm cận. 

إرسال تعليق

Chúng tôi rất vui khi bạn muốn đóng góp ý kiến. Để đảm bảo môi trường trao đổi lành mạnh, vui lòng tuân thủ các quy định sau:

1. Sử dụng tiếng Việt có dấu đầy đủ, tránh viết tắt.
2. Bình luận sẽ được kiểm duyệt trước khi công khai.
3. Tôn trọng người khác và đóng góp ý kiến xây dựng.
4. Tuân thủ chính sách của Google và TTKT.

Cảm ơn bạn đã đồng hành cùng chúng tôi!

CẢNH BÁO

Gần đây, chúng tôi phát hiện nội dung bị chụp màn hình và chia sẻ trái phép. TTKT khuyến cáo bạn không nên chụp màn hình mà hãy chia sẻ link đến bài viết để tôn trọng tác giả và tránh bị vô hiệu hóa tài khoản.

Yêu cầu Đăng nhập

Để tiếp tục sử dụng, vui lòng đăng nhập.